170 дней за решеткой. Катерина Борисевич
Коронавирус: свежие цифры
  1. «Жена разбудила и говорит: «Слушай, ты уже не подполковник». Поговорили с лишенными званий экс-силовиками
  2. Позывной «Птица». Удивительная история разведчицы Базановой, которая создала в оккупированном Бресте свою резидентуру
  3. 22 года назад пропал бывший глава МВД и оппозиционный политик Юрий Захаренко
  4. «1700 рублей, СМС о зачислении пришло ночью». Какие выплаты в этом году к 9 Мая получают ветераны
  5. Нацбанк не аттестовал двух топ-менеджеров Альфа-Банка, в том числе председателя правления. Что говорят в банке
  6. «Хочу проехать по тем местам». Актер Алексей Кравченко — об «Иди и смотри» и съемках в Беларуси
  7. Инфекционист — о поставках в Беларусь вакцины от Pfizer и BioNTech и реакциях на прививку от COVID-19
  8. Лукашенко пообещал «ягодки» по «делу о госперевороте» и вспомнил «убийства друзей-президентов»
  9. Лукашенко о заявлении на него в прокуратуру Германии: Не наследникам фашизма меня судить
  10. Участвовавший в испытании «Спутника V» минчанин спустя полгода проверил, что ему вкололи
  11. Нарколог рассказала, почему стоит обращать внимание на состав алкоголя
  12. Соседние страны выявляют все больше контрабандных белорусских сигарет. Какие партии были самыми крупными?
  13. Бабарико, Тихановская и Цепкало о том, как для них началась избирательная кампания в прошлом году
  14. Эксперт рассказал, что можно посадить в длинные выходные, а что еще рано сажать
  15. «Когда войну ведут те, кто уже проиграл». Чалый объясняет «красные линии» и угрозы Лукашенко
  16. «Он меня слышит, реагирует на голос». Что сейчас с Ромой, который вынес из огня брата
  17. Властям в апреле удалось пополнить резервы валютой. Белорусы отвернулись от доллара?
  18. Как белорусские сигареты оказываются в опломбированных вагонах с удобрениями? Попытались найти ответ
  19. Год назад стартовала, возможно, главная избирательная кампания независимой Беларуси. Как это было
  20. До +26°С! Прогноз погоды на длинные выходные
  21. Колючая проволока и бронетранспортер. Каким получился «Забег отважных» в парке Победы
  22. «Поняли, у собаки непростая судьба». Минчане искали брошенному псу дом и узнали, что он знаменит
  23. Белгидромет предупредил о заморозках в ночь на 9 мая
  24. «Вы звоните в такое горячее время». Так получат ветераны ВОВ единовременные выплаты к 9 Мая или нет?
  25. Ведущий химиотерапевт — о причинах рака у белорусов, влиянии ковида и о том, сколько фруктов есть в день
  26. Минтруда: ветераны получат единовременные выплаты до 9 мая
  27. Эксперт рассказал, что можно сажать рядом с помидорами, а что — нельзя
  28. Главный скандал «фигурки»: россияне выиграли золото Игр, но через 5 дней его вручили и канадцам. Как так?
  29. Lada Vesta больше не лидер продаж, Rapid тоже нашли замену: какие машины сейчас покупают белорусы
  30. Сколько людей пришло в ТЦ «Экспобел», где бесплатно вакцинируют от коронавируса


Маргарыта Ушкевіч, фота: Анатоль Клешчук,

Трухлявых дамоў, якія стаяць у запусценні, з кожным годам становіцца больш, канстатуе старшыня Воранаўскага раённага Савета дэпутатаў Віктар Роік. Праблема іх зносу хоць і вырашаецца, але вельмі марудна. З аднаго боку, узнікаюць цяжкасці з пошукам гаспадароў і судовымі працэдурамі, з другога — сам працэс зносу не танны. Улады лічаць, што патрэбна абласная праграма з удзелам меліяратараў.

Фота: Анатоль Клешчук

— Мы праводзім работу згодна з рэкамендацыямі абласнога Савета дэпутатаў, ёсць пакрокавы план, як весці юрыдычныя працэдуры, — тлумачыць Віктар Роік. — Мы на месцы распрацавалі свой алгарытм дзеянняў, бо ў нас спецыфічны раён — вельмі многа хутароў, яшчэ нядаўна было больш за тысячу.

Зараз гэта лічба крыху зменшылася, і сёння іх 850! Прыкладна палова стаяць пустымі. Іх трэба зносіць.

— Раней людзі ахвотна бралі зямлю, будаваліся там. Вялі гаспадарку. Цяпер час змяніўся, хутары пазарасталі травой, многія нашчадкі з’ехалі, нават у правы спадчыны не ўступілі, бо не бачаць перспектывы ў гэтым, — кажа старшыня райсавета.

І задаецца пытаннем: як такіх гаспадароў прымусіць парадак навесці? Тым не менш для зносу трэба атрымаць згоду ўладальнікаў жылля. А многія з іх жывуць у суседняй Літве. З’ехалі, калі яшчэ межаў не было, і цяпер адшукаць іх там няпроста.

Але і тыя развалюхі, якія перайшлі па рашэнні суда ва ўласнасць сельскіх Саветаў, не так лёгка разабраць, а тым больш — прадаць. Таму ў раёне заахвочваюць мясцовыя СПК, якім пераходзіць зямля пад севазварот. Яны і бяруць на сябе выдаткі па зносе старых хутароў. У выніку і парадак вакол, і зямля дае аддачу.

— Мы сабе нават задачу паставілі, што 3−5 пустых дамоў штогод будзе разбірацца. А гэта да 70 сотак зямлі, а то і гектар — выгадна, таму кіраўнікі гаспадарак ідуць на гэта, — удакладняе Віктар Роік.

Акрамя хутароў, трэба зносіць трухлявыя дамы ў вёсках. Там пакінутых развалюх больш за палову. А ў 11 населеных пунктах і наогул ніхто не жыве. Да разбору такіх дамоў і прыбудоў прыцягваюць мясцовых жыхароў. Зараз на чарзе вёска Мніхі (у Жырмунскім сельсавеце), дзе пражывае адзін чалавек.

— Аб'ёмы з кожным годам растуць, таму гэту справу трэба весці арганізавана, — лічыць Віктар Роік. — Абавязкова задзейнічаць камунальнікаў, якія на месцы перапрацуюць зараснікі каля дамоў у дранку. Падлічылі, што затраты акупяцца — і на паліва, і на падаткі.

Фота: Анатоль Клешчук

На думку старшыні райсавета, варта распрацаваць праграму па зносе такіх дамоў. Ударнай сілай могуць стаць меліяратары. Яны будуць выкарчоўваць пні і зносіць дамы, поўнасцю культываваць участак для калгасных пасеваў. Нешта накшталт праграмы меліярацыі, якой была ахоплена ўся краіна некалькі дзесяцігоддзяў таму. Зараз той напрамак сцішыўся, але з’явілася не менш адказная задача — пазбавіцца ад тысяч трухлявых хат.

З удзелам меліяратараў за 3−5 гадоў можна значна прасунуцца ў справе зносу старых будынкаў і прывесці ў парадак тэрыторыю. Суразмоўнік прывёў прыклад Зэльвенскага раёна, дзе прадпрыемствам меліярацыйных сістэм знесена 43 дамы ў вёсцы. Але пакуль кожны райсавет гэту работу вядзе па-свойму. Хтосьці на кіраўніка СВК націскае, хтосьці на сельсавет. А ў гэты час колькасць дамоў-прывідаў толькі павялічваецца.

Праўда, некаторыя ўсе ж атрымліваюць другое жыццё. Так, адзін з хутароў выкупілі мясцовыя прадпрымальнікі, уладкавалі домік паляўнічага з адпачынкам, развіваюць турызм. На іншых новыя ўладальнікі адкрываюць аграсядзібы. Гэта таксама перспектыўны напрамак, разважае старшыня Воранаўскага райсавета, бо на тэрыторыі раёна 28 вадаёмаў, прыгожыя мясціны. Пустуючыя хаты ў такіх вёсках гараджане пачалі выкупляць пад дачы. Попытам карыстаюцца дамы на мяжы з Лідскім раёнам.

Ёсць прыклады, калі дзеці праз некаторы час засяляюцца ў дамы бацькоў. Так здарылася з сям’ёй з Літвы, якая вярнулася на радзіму. Яны адразу заняліся гаспадаркай, завялі карову, затым яшчэ некалькі. Малако здаюць у калгас і маюць добры прыбытак…

Ігар Жук, старшыня Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў:

— У вобласці ствараецца рабочая група для вырашэння праблемы незаселеных дамоў, якіх у нас 47 тысяч, ці 27% ад агульнай колькасці. Асноўная праблема — у нашчадках, многія з якіх жывуць за мяжой, а на знос пабудовы патрэбен іх дазвол. Па шасці тысячах дамоў няма ніякіх апавяшчэнняў ад уладальнікаў — тут будзе весціся работа па зносе, бо часта пустуючыя дамы становяцца прытулкам бамжоў, базай для кантрабанды, ствараюць пажаранебяспечныя сітуацыі. Каб паскорыць знос такіх аб’ектаў, вядзецца работа па ўдасканальванні ўказа № 100.

На прадпрыемстве «Гроднамеліявадгас» паведамілі, што пры наяўнасці дакументаў яны выконваюць работы па зносе старых дамоў. Калі такі заказ паступае, спецыялісты выязджаюць на месца, пасля чаго складаюць каштарыс. Праўда, аб’ёмы пакуль невялікія. У гэтым годзе такіх заказаў ад сельскіх Саветаў пакуль не было, хоць магутнасці для работы ёсць — філіялы прадпрыемства створаны амаль у кожным раёне вобласці. Яны гатовы падключыцца да сістэмнай работы па зносе трухлявых дамоў, была б толькі прапанова.

-10%
-33%
-15%
-15%
-41%
-35%
реклама